Die Große Sternfahrt
Tienduizenden fietsers over de straten (én snelwegen!) van Berlijn
Zoals ieder jaar op de eerste zondag van juni organiseert de fietsbond ADFC Berlin vandaag de Große Sternfahrt. Dit jaar is het zelfs de vijftigste editie van het grootschalige evenement dat in 1977 in West-Berlijn begon en waarbij fietsers de straten van Berlijn overnemen. Een soort autovrije zondag waarop deelnemers vanuit alle windrichtingen naar het hart van Berlijn fietsen om aandacht te vragen voor betere en veiligere fietsinfrastructuur. Deelnemers kunnen instappen (of betergezegd: opstappen) waar men wil: in de dorpen en steden buiten Berlijn alsook op bepaalde verkeersknooppunten in Berlijn zelf. Een steeds groter wordende groep fietsers rijdt met z’n allen uiteindelijk naar de Große Stern, de enorme rotonde tenmidden van Großer Tiergarten waar het evenement naar vernoemd is (al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat het tegenwoordig officieel de ADFC Sternfahrt heet). Als afsluiting rijdt men dan nog een paar rondjes om de Siegessäule, de iconische overwinningszuil en een van Berlijns meest herkenbare monumenten van waar Goldelse, zoals Berlijners het gouden beeld van de godin Victoria liefkozend noemen, vanaf haar hoge sokkel op de stroom fietsers beneden neerkijkt. Mijn vrienden en ik zijgen na afloop steevast neer op het grasveld rond de sokkel en trekken als laatste daad van verzet een Berliner Kindl open.
Tijdens de Große Sternfahrt worden niet alleen de grote verkeersaders richting het centrum (op de kaart hierboven aangegeven in het oranje) in één richting voor het gemotoriseerd verkeer afgesloten, ook zijn (delen van) de autosnelwegen A100 en A115 (op de kaart hierboven aangegeven in het donkerblauw) voor even het domein van enkel fietsers. Het gaat onder meer om het zuidelijke deel van de Berlijnse Ring (de zogenoemde Südring) en om het meest noordelijke stuk van de A115 waarover je normaalgesproken met de auto Berlijn vanuit het westen binnenrijdt. Dat laatste traject staat beter bekend als de AVUS, ooit onderdeel van het legendarische racecircuit dat dezelfde naam droeg.
Het is altijd een groot feest om mee te rijden met de Große Sternfahrt en er deel van uit te maken. Allereerst omdat ik het een geweldig initiatief vind: als fervent fietser sluit ik me graag aan bij een beweging die laat zien dat Berlijn leefbaarder en haar infrastructuur veiliger en fietsvriendelijker kan en móet worden. En ook al vertel ik als fietsgids mijn gasten altijd graag dat Berlijn vanwege de vele brede straten een opvallend fijne stad is om te fietsen, kan ik ook niet ontkennen dat, in tegenstelling tot Nederland, de auto hier in Duitsland de fietser nog altijd vaak de baas is. Toegegeven, sommige straten zijn ingericht als Fahrradstraße en eerlijk is eerlijk: er komen steeds meer fietsstroken bij. Maar de ervaring leert óók dat deze voorzieningen door politieke besluiten van de ene op de andere dag weer kunnen verdwijnen. En daarbij komt dat Berlijnse automobilisten over het algemeen nog altijd heel slecht rekening houden met fietsers.
Het is daarom een niet te missen ervaring om tijdens de Große Sternfahrt met je eigen fiets ongestoord over de brede autowegen van de grootste stad van Duitsland te kunnen rijden, zonder dat je wordt teruggedrongen naar de fietsstrook (áls die er überhaupt al is). Zelfs in een stad met een traditie van massale evenementen als de Love Parade, het Karnaval der Kulturen en de marathon blijft het toch een indrukwekkend spektakel wanneer tienduizenden fietsers de brede autowegen van Berlijn tijdelijk veranderen in een grote, bewegende fietsdemonstratie. De gelegenheid om deze fietsvrijheid met z’n allen te ervaren en te vieren, moet je ieder jaar op de eerste zondag van juni dan ook met beide handlebars aangrijpen.
Daar heb je over verteld, veel plezier met fietsen Jacob